Demans Hastalarında
Renk Kullanımı

Demans Hastalarında Renk Kullanımı

Rizzo ve arkadaşları (2000), Alzheimer hastalığı olan ve olmayan yaşlılarla yaptıkları bir çalışmada hastalığı olanların kontrast hassasiyeti, görsel dikkat ve renk testlerinde, hastalığa olmayan yaşlı gruba göre anlamlı derecede kötü sonuçlar aldılar. Wijk ve arkadaşları (1999, 2001) yaptıkları çalışmada renkleri isimlendirme becerilerinde düşüş olduğunu tespit etti. Her iki çalışmada da kırmızı/sarı ranjındaki renkleri ayırt etmekte güçlük çekmezken, mavi/yeşil ranjındaki renklerde güçlük çektiğini gördüler. Rengin değeri, aydınlık ya da karanlık olması renklerin ayırt edilmesinde önemli bir faktör olarak da belirlendi bu çalışmalarda. Her iki grubun renk tercihleri hastalıktan bağımsızdı. Her iki grup da sırasıyla mavi, kırmızı ve yeşili tercih etti.

Çalışmalarda çıkan en önemli sonuçlardan bir tanesi rengin değerinin yani ne kadar koyu ya da ne kadar açık olduğunun renkleri ayırt etmelerinde önemli olduğudur. Demans hastalarında bunları da göz önüne alarak belli prensiplerde mekanlar oluşturmak mümkündür.


Demans hastalarının kaldığı sağlık merkezlerinde, tesislerde ya da evlerde renkleri kullanarak onların dikkatlerini çekecek belirgin farklılıklar yaratmak gerekir. Örneğin merdivenin veya seviye değişiminin olduğu alanlarda, duvarlarda koyu ton ve değer kullanılmalıdır ki düşmeler engellensin.

Demans hastalarının bulunduğu alanda tasarımda kullanılan genel prensiplerin aksine arka plana vurgu yapmak yerine onlar için anlamı olan kullanım alanlarına vurgu yapmak önemlidir. Gereksiz yapılan renk vurguları onların kafalarını karıştırabilir.

Bir yerden başka bir yere geçiş alanlarındaki duvarların ton ve değeri yüksek renklerde boyanması uygundur.

Personelin vakit geçirdiği ya da bulunduğu alanlarda bu özellikler bulunmayabilir dolayısıyla demans hastalarının çok fazla dolaşmasını değil belli alanlarda gezmesini istiyorsanız ton ve değerini onların bulunduğu alanlarda ayarlayabilirsiniz diğer alanlarda birbirine yakın tonlar bulunabilir.

Demans Hastalarında Renk Kullanımı

              
              Demans Hastalarında Renk Kullanımı

Yaşlı insanlar, genç insanların gördüğü ışığın üç katı daha fazlasına ihtiyaç duyarlar ama fazla parlaklığa daha hassastırlar. Demans hastalarının kontrast algılarında bozulma olduğu için nesnelerin köşelerini ayırt etmekte zorlanırlar. Özellikle bir nesnenin ön planıyla arka planının tonu ve değeri aynıysa ayırt etmeleri daha da zorlaşır. Duvar, tavan ve zemin renginin nesnelerin renginden farklı olması gerekir. Duvar rengi, tuvalet ya da tuvalet kapağıyla aynı tonda olmamalıdır. Ya da duvarda bulunan dolapla duvar rengi farklı ton ve değerde olmalıdır ki görünür olsun. Beyaz bir tuvaleti beyaz duvarlarda görmek demans hastaları için zor olacaktır.

Parlak kuvvetli renkler, kısa süreli hafızanın ve fonksiyonel becerilerin arttırılmasında etkili olabilir. (Cernin, Keller, & Stoner, 2003). Araştırmalara göre, yeterli ışığın, uygun renklerin olması destekleyici bir ortam için önemli olduğu bulunmuştur. (Noell-Waggoner, 2002) Bakım evlerinde kullanılan fazla ışık ve kontrastlı renkler, orada yaşayanların yollarını rahat bulmalarına olanak sağlayacaktır. (Netten, 1989).