Okullarda Renk Kullanımı

Okul öncesi yaş grubundaki çocuklar somut düşünür. Her şey gördükleri gibidir. Soyut düşünmez, muhakeme yapmazlar. Evde ve okulda, çevrelerinden edindikleri tecrübelerle büyürler. Bütün duyularını kullanarak öğrenirler. Tatmayı, koklamayı severler. En çok da izlerler. Bakar, hareket eder, etraflarında ne olup bittiğini öğrenmek isterler. Doğaları gereği çok hareketli olduklarından sıcak ve parlak renkler onların dikkatini çeker.

Bir eğitim kurumunda eğitim, öğretim verecek kadro, bina, eğitim materyalleri ve diğer unsurlar kadar artık biliyoruz ki renkler de çok önemlidir. Uygun kullanılan renkler göz sağlığını korur, öğrenmeye olanak sağlar ve fiziksel akıl sağlığını destekler. Çocuklarda rapor edilen rahatsızlık, huzursuzluk, ilgi kaybı, davranış problemlerinin çoğunun çocukların sürekli olarak bulunduğu ortamlardan kaynaklandığı bilimsel çalışmalarla desteklenmiştir. Bunlardan en önemlisi plansız ışık ve plansız renk kullanımıdır.

Okul Öncesi Dönemi renk kullanımı
okullarda renk kullanımı
3-6 yaş renk kullanımı

3-6 yaş grubundaki çocuklar, parlak renklerin çekimine kapılırlar. Özellikle de ana renklerden sarı ve kırmızı onların çok hoşuna gider. Sıcak ve parlak renkler, bu yaş grubundaki çocukların aktif enerjik olan doğalarını bütünleyici gibi görünse de renklerin parlaklığı ve yoğunluğu yalnızca dikkatlerini çekmek için etkili olabilir; fazla uyarması öğrenmelerine katkı sağlamaz.

Okul öncesi ve ilköğretim çağındaki çocuklar doğaları gereği dışa dönüktürler. Daha sıcak parlak renkler hem onların enerjilerini bütünleyici olur hem de gerginliklerini, kaygılarını, fazla heyecanlarını azaltarak öğrenmelerine de katkı sağlar.

Anaokullarındaki sınıflarda çok parlak sarılar, kırmızılar yerine açık somon rengi, açık sarı veya açık şeftali rengi kullanılabilir.

Bu yaş grubundaki çocukların okul ortamında dikkat ve konsantrasyonlarının artmasına daha fazla ihtiyaçları vardır. Bejler ya da mavinin biraz daha fazla olduğu yeşiller bu yaş gruplarının sınıflarında uygundur.

Sınıflarda öğretmenlerin ve çocukların bakacağı duvarların diğer yan duvarlardan farklı olması önemlidir. Hem öğrencilerin uzun süre aynı materyale bakmaktan gözlerinin yorulmasını engellemek ve biraz dinlendirmek hem de öğretmenin bütün gün ders anlatırken baktığı duvarın onu dinlendiren bir renk olmasını sağlamak için bu iki yön renklerinin özel olması gerekmektedir. Bir başka gerekçe de dikkati belli noktalara çekmek olarak ele alınabilir. Örneğin tahta önemli bir faktör ve tahta arkasındaki rengin de hem rahatlatıcı hem de dikkatin sürekliliğini sağlayan bir renk olması önemlidir. (Mahnke, 1987)

ilköğretim dönemi renk kullanımı
lise dönemi renk kullanımı

Çocuklar ergenliğe girdikleri andan itibaren sıcak renklerden soğuk renklere geçiş yaparlar. Hala turuncu hayatlarında olsa da maviler ve yeşiller daha fazla tercih edilir. Mavi ve yeşil olgunlaşmanın, sakinliğin rengidir. Lise sınıflarında yumuşak tonların kullanılması uygundur. Sınıfta bu yaş grubu çocukların enerjik olması değil, dikkatlerini daha fazla verebilmeleri, daha fazla odaklanmaları ve derslerine çalışmaları beklenir. Bejler, açık yeşiller, mavi-yeşiller bu yaş gruplarının sınıflarında kullanılabilecek uygun renklerdir.

Lisede koridorlarda kullanılacak renkler de bej ve yeşil tonları olabilir. Hatta eğer mümkünse koridor duvarlarında iki rengi de kullanmak mümkündür.

Matematik ve fizik çoğu öğrencinin korkulu rüyasıdır, kan basıncını yükselten derslerdir. Eğer bu tip derslerin eğitimi için ayrı bir laboratuvar ya da sınıf varsa hem dikkatin yoğunlaşabileceği hem de kan basıncını azaltacak, sakinleştirecek mavi tonları tercih edilebilir.

Toplantı odalarında işlevsellik önemlidir. Toplantı odasında bulunacak kişiler sürekli değişir, genellikle aynı insanlardan oluşmaz. Bazı insanların çabuk dikkati dağılabilir, bazı insanlar gergin olabilir. Seçilecek renkler, insanların kişilik özelliklerini ortalama bir değerde yakalamalıdır. Sarı genel olarak dikkati arttıran bir renktir ki toplantı odaları için gerekir ancak fazla parlak sarı bir süre sonra gerginlik huzursuzluk yaratabilir. Bu yüzden renkleri seçerken değeri ve doygunluğuna dikkat etmek gerekir. Toplantı odaları hem rahatlatıcı, ferah hem de dikkat ve odaklamayı sağlayacak renklerden seçilmelidir. Sarı ve yeşil tonları, nötral renklerle beraber kullanılabilir.

Yönetim odaları bir yandan resmiyeti, ciddiyeti korurken bir yandan da çok iç karartıcı, sıkıcı ya da huzursuzluk veren renklerle boyanmış olmamalıdır. Hem odaya giren öğrenciler için hem de o odanın içinde bulunanlar için bir miktar sıcaklık ve göz yormayan renkler önemlidir. Bej tonları, içinde bir miktar sıcak renk kırmızının bulunduğu açık kahve tonları yönetim odaları için uygun renkler olarak öne çıkar.

Koridor renkleri de yaş gruplarına göre farklılık gösterebilir. Anaokulu ve ilköğretimde biraz daha canlı tonlar kullanılabilir ya da her koridor farklı renklendirilebilir. Sınıflardan çıktıktan sonra hareketli olmaya devam eden çocuklar için canlı renklerden oluşan koridorlar uygundur. Ortaöğretim ve liseler için yeşil ve bej tonları düşünülebilir.

Uçuk ya da açık yeşil tonları daha sakin pasif bir etki yaratır ki kütüphanelerde ve çalışma mekanlarında istediğimiz de budur. Yeşil tonları dikkati ve konsantrasyonu da artırır. Sakin ve odaklanmaya imkan vermesi sebebi ile bu tonların okul kütüphanelerinde kullanımı uygun olacaktır.

Sıcak renkler, yemek yenilen yerler için daha uygundur çünkü iştahı açar. Mavi, yeşil gibi soğuk renkler iştahı kapattığı için bu alanlarda çok tercih edilmemelidir. Yemek yenilen alan yaş gruplarına göre değişir. Anaokullarında hem çocukların iştahlarının açılması hem de yemek yemeyi mutlulukla eşleştirmeleri açısından önemlidir. Özellikle turuncu gibi renkler ya da kabak çiçeği renkleri yemekhanelerde kullanılabilir.

İlköğretim ve liselerde de yemekhaneler yemek yenilip hızla tekrar derse geçilen alanlar olduğundan turuncu tonlar kullanılabilir.

Sanatsal eğitimlerin verildiği lise ve dengi kurumlarda bu tür derslerin eğitimlerinin verildiği sınıflar da yaratıcılığa imkan sağlayan bir ortam özelliği göstermelidir. Açık sarı gibi ışıklı renkler güzel sanatlar için uygun renkler olarak öne çıkar. Bu sebeple bu tip eğitim kurumlarında uygulanacak bu renkler öğrencilere yaratıcı etkiler sunacaktır.

Rehberlik servisleri stres altında çok çalışan ergen çocuklar için önemli ve etki alanı geniş mekanlardır. Bu mekanda hem öğretmen hem de öğrenci sorunların çözümünde doğru karar verebilmek ister. Öğrencinin kan basıncını artırmayacak, sıcaklık hissi verecek, konuşurken kendini rahat hissedeceği yeşil tonları, mavi-yeşiller uygun olacaktır.

Okullarda bulunan revir ya da doktor odalarında sıcak ve soğuk renkler arasında bir denge sağlamak gerekir. Soğuk renkler daha sakinleştiricidir. Maviler, mavi-yeşiller insanları rahatlatır çünkü bu renklerde sakinlik, huzur hissi vardır. Ama odada her şey tamamen mavi ya da yeşil olduğunda soğukluk hissi yaratabilir. O zaman da odaya biraz sıcaklık vermek gerekir. Bejler, sıcak sarılar, somonlar, nötral renkler kullanılabilir.

Doygunluğu çok yüksek olmayan yumuşak tonlar kullanılması uygundur. Özellikle göz muayenesi yapılıyorsa doygunluğu az tonlar tercih edilmelidir.

Spor alanları genellikle büyük yüzeyli alanlardır. Bu tür alanlarda bol ışıklı renklerin olması tercih edilebilir. Spor alanları, enerjinin yüksek olduğu alanlar olduğundan sarı veya pembe gibi sıcak renkler tercih edilmelidir.